Kadınlarda en çok görülen kanser türlerinden biri
rahim ağzı kanseridir. Kadıköy Şifa Sağlık Grubu Kadın Hastalıkları ve Doğum
Uzmanı Op. Dr. Yasemin Yakut rahim ağzı kanseri ile ilgili en çok merak edilen
10 soruyu yanıtladı.
1. Rahim ağzı kanseri nedir?
Kadın rahmi
(uterus) iki ana parçadan oluşur. Corpus dediğimiz ana gövde serviks dediğimiz
rahim ağzı kısmı. Kadın rahmini armuda benzetirsek armudun üst kısmı yuvarlak
kısmı corpus, armudun sapına doğru olan uç kısmı da serviks dediğimiz bölümdür.
Rahim ağzı olarak adlandırdığımız kısım aynı zamanda doğum esnasında genişleyerek
bebeğin doğumunu sağlayan bölgedir. İşte bu kısımda ki hücrelerin anormal ve
istenmeyen şekilde çoğalması rahim ağzı kanserine neden olur.
2. Rahim ağzı kanseri çok sık mı
gözlenir?
Dünyada
kadınlarda kanserden ölümün ikinci sık nedenidir. Her yıl 500.000 kadına rahim
ağzı kanseri tanısı konmaktadır ve bu kadınların yarısından çoğu tedavi
edilemedikleri için ölmektedir. Başka bir deyişle dünyada iki dakikada bir
kadın rahim ağzı kanserinden ölmektedir.
3. Rahim ağzı kanseri bizim ülkemizde de sık mı
gözlenir?
Rahim ağzı
kanseri dünya üzerinde gelişmekte olan ülkelerde daha sık gözlenmektedir.
Ülkemizde bir yılda beklenen vaka sayısı yaklaşık 1.500 kadındır ve maalesef
bunların 750'si bu nedenle yaşamlarını yitirmektedir.
4. Rahim ağzı kanserinde etken nedir?
Bazı bilinen
örneklerle bunu açıklayalım. Örneğin sigara %10 oranında akciğer kanserine
neden olur. Hepatit virüsü dediğimiz sarılık mikrobu %5 oranında karaciğer
kanserine neden olur. Rahim ağzı kanserine neden olan da Human Papilloma Virüs
(HPV) dediğimiz bir virüstür.
5. Bu kansere neden olan bir virüs olduğuna göre
grip gibi mi bulaşır?
HPV enfeksiyonu
kolayca bulaşır. En önemli bulaşma yolu cinsel ilişkidir. İlk cinsel ilişkiden
hemen sonra bulaştığı saptanır. Ancak yüzde 15 oranında da hiç cinsel ilişkiye
girmemiş bakire kızlarda da saptanmıştır. Bu yüzden cilt ve ağız teması ile de
bulaştığı bilinmektedir.
6. Bu kanserden korunmak ya da bunu önlemek mümkün müdür?
Evet. İki yolla
bu mümkündür. Aşılama ve tarama. HPV virüsüne karşı geliştirilen aşı ile bu
ölümcül kanserden korunmak mümkündür. Aynı zamanda PAP smear dediğimiz rahim
ağzı kanser tarama testlerini belli aralıklarda mutlaka yaptırmak gerekir.
7. Aşı rahim ağzına mı yapılmaktadır?
Aşı tüm diğer
aşılar gibi koldan yapılmaktadır. Kolun üst kısmına kas içine enjekte edilir.
8. Aşılama için özel bir zaman ya da gün var mıdır?
Aşılama için aç,
tok ya da adetli adetsiz dönem gibi herhangi bir belirleyici zaman yoktur. Her
zaman yapılabilir.
9. Aşı nerden temin edilir?
Aşı için
herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurmak yeterlidir. Başvurulan sağlık
kuruluşunda aşı yapılacaktır. Eğer aşı depolarında yok ise sizi aşı
olabileceğiniz bir merkeze yönlendireceklerdir.
10. Rahim ağzı kanserine yakalanan bir kişi aşı
olursa ölümden kurtulur mu?
Aşı kanser
tedavisi değildir. Bu kansere yakalanıldığı zaman uzun süren büyük bir
operasyonun ardından ve hekimin takibine göre kemoterapi dediğimiz ilaç
tedavisi ya da radyoterapi dediğimiz ışın tedavisi olmak gerekir. Aşı ise
kansere neden olan virüsün bize bulaşmasını engellemek için olan koruyucu bir
tedbirdir.