Sağlıklı bir ağız ve dişler,
sağlıklı bir yaşamın temel yapıtaşları arasında yer alıyor. Uzmanlar,
hayat boyu sürecek ağız ve diş bakımının 6 aylık iken başlaması gerektiğini
belirtiyor. Anadolu Sağlık Merkezi Diş Hekimi Ayça Neşve Kayabaşoğlu çocuklarda diş muayenesi ve diş sağlığı ile ilgili
bilinmesi gerekenleri anlattı.
Bebeklerin ilk diş muayenesi ne
zaman yaptırılmalı?
Bebeklerin ilk diş muayenesinin,
dişleri çıkmaya başladıktan sonra, genellikle altı ay ile bir yaş arasında
yaptırılması gerekiyor.
Bir yaş, muayene için çok erken değil mi?
İlk diş hekimi ziyaretinin bu kadar erken
başlamasının en önemli nedeni, hekimlerin bebeklik döneminde dişlerin nasıl
temizlenmesi gerektiğini ebeveynlere göstermesidir. Ayrıca, halk arasında
biberon çürüğü olarak da adlandırılan ve yanlış beslenme alışkanlıklarına bağlı
olarak oluşabilen erken dönem çocukluk çağı çürüklerinden çocukların
korunabilmesi için küçük yaşta ağız diş muayenesinin yapılması büyük önem
taşır.
İlk yaş muayenesinde bebekler ağrı
hisseder mi?
Bu dönemde ağız diş muayenesi bebek,
ebeveynin kucağında otururken ya da yatarken gerçekleştirilir. Bebeği
korkutmamak için tüm hareketler yavaş ve nazikçe, genellikle hiçbir el aleti
kullanılmadan yapılır. Bu sayede bebeğin ilk muayenesi ağrısız bir şekilde
gerçekleşmiş olur.
İlk yaş muayenesine gelirken nelere
dikkat etmek gerekir?
İlk yaş muayenesinin amacı bebeğin diş
sağlığı, koruyucu uygulamalar ve beslenme konularında ayrıntılı bilgiler
vermektir. Çocuğun ağız içi muayenesinin ardından ebeveynlere muayene ile
ilgili ayrıntılı bilgiler verirken çocukla ilgilenecek bir yakının da beraber
olması rahat bir ortam sağlar.
Çocukları ilk diş hekimi muayenesine
alıştırmak için neler yapılmalı?
İlk muayeneden önce bu konuda yazılmış
hikaye kitapları okunarak çocuklar ilk deneyime hazırlanabilirler.
Eğer tedavi gerekirse çocuklar bu duruma
nasıl hazırlanmalı?
- Tedavi öncesinde "korkma, hiç acımayacak" gibi cümleler
kurmamak gerekiyor. Bu tür cümleler çocukların bilinçaltında acıyabileceği
fikrini doğurabilir.
- Çocuk diş hekimi randevusundan sonra hediye ile ödüllendirilmemeli.
Böylelikle muayeneler için rutin bir uygulama algısı yaratılabilir.
- Çocuğa geçmiş diş hekimi deneyimlerinden olumlu cümlelerle
bahsetmek önem taşıyor. Eğer diş hekimine gitmeyi reddederse dişlerinin
daha çok çürüyeceği ve sonrasında iğne yapılıp çekilmek zorunda
kalabileceği gibi korkutucu cümleler kurulmamalı. Çünkü tüm bu işlemler,
bir gün çocuğunuzun gerek duyabileceği tedaviler olabilir.
- Diş hekiminin dişlere bakmak dışında bir şey yapmayacağı konusunda
çocuğa söz verilmemeli. Bırakın çocuk hekimi dinleyerek kendi izlenimleri
ve hissettikleriyle bu durumun üstesinden gelsin. Zor bir tedavi yapılacak
olsa bile, ilk ziyarette çocuk ile hekim arasında güçlü bir güven duygusu
oluşursa bu deneyim kolaylıkla aşılabilir.
İlk diş hekimi ziyaretinde neler
yapılıyor?
İlk muayenede ayna ve ışık yardımıyla
çocuğun tüm dişlerine bakılarak var olan sorunlar ve tedavi yöntemleri
belirleniyor ve ebeveyne bilgi veriliyor. En önemlisi diş sağlığı açısından
beslenmede nelere dikkat edilmesi ve koruyucu uygulamalar hakkında ebeveynler bilgilendiriliyor.
Bu işlemler yapılırken kullanılan tüm aletler çocuğa tanıtılıyor ve bazı
aletleri onların denemesine izin veriliyor. İlk muayenede canı yanmayan, hatta
oynanan oyunlar sayesinde odadan mutlu ayrılan çocuk bir sonraki
randevuya çok daha rahat geliyor.
Çocuk tedavi olurken aileden birinin
yanında kalması gerekir mi?
- Dikkatleri çok kolay dağılabildiği için bazen tedavi başladığında,
çok küçük yaştaki çocuklar dışında, ailelerin bekleme salonlarında kalması
daha uygun olabiliyor. Bu nedenle ebeveynlerin çocuklarına tüm tedavi
süresince yanlarında olacakları konusunda bilgi vermemeleri, tedavinin
seyri açısından önem taşıyor.
- Ebeveynler eğer tedavi süresince mutlaka çocuklarının yanında olmak
istiyorlarsa, mümkün olduğunca çocukla sözlü iletişim kurmamaya
çalışmalılar. Özellikle "acıyor mu?" gibi sorular çocuğun uyumunu olumsuz
yönde etkileyeceği unutulmamalı.